คลำเจอก้อนที่เต้านม ทำอย่างไร? วิธีตรวจเต้านมด้วยตนเอง และเมื่อไรควรพบแพทย์
- ป้าหมอนุช
- 25 พ.ค.
- ยาว 1 นาที
อัปเดตเมื่อ 1 มิ.ย.
การตรวจเต้านมด้วยตนเอง คือการสังเกตและคลำเต้านมของตัวเองเป็นประจำ เพื่อให้คุ้นเคยกับลักษณะปกติ และสังเกตความเปลี่ยนแปลงได้เร็ว แม้ไม่ใช่การตรวจคัดกรองที่แทนแมมโมแกรมได้ แต่ช่วยให้พบความผิดปกติเบื้องต้นและไปพบแพทย์ได้ทันเวลา
ควรตรวจเต้านมด้วยตนเองบ่อยแค่ไหน?
แนะนำให้ตรวจเดือนละครั้ง ช่วงเวลาที่ดีที่สุดคือ 7–10 วันหลังประจำเดือนมา เพราะเต้านมจะนุ่มและคัดน้อยที่สุด ส่วนผู้ที่หมดประจำเดือนแล้วให้เลือกวันเดิมของทุกเดือน
ขั้นตอนการตรวจเต้านมด้วยตนเอง
ทำได้ทั้งหน้ากระจกและตอนอาบน้ำ/นอนราบ ดังนี้:
ยืนหน้ากระจก ปล่อยแขนข้างลำตัว สังเกตรูปร่าง ขนาด ผิวหนัง และหัวนมทั้งสองข้าง
ยกแขนขึ้นเหนือศีรษะ แล้วสังเกตซ้ำว่ามีรอยบุ๋ม ผิวเปลี่ยน หรือหัวนมถูกดึงรั้งไหม
ใช้ปลายนิ้ว 3 นิ้วคลำเป็นวงกลมทั่วเต้านม ไล่จากนอกเข้าใน ครอบคลุมถึงรักแร้
คลำขณะนอนราบ (สอดหมอนใต้ไหล่ข้างที่ตรวจ) เพื่อให้เนื้อเต้านมกระจายคลำง่ายขึ้น
บีบหัวนมเบาๆ ดูว่ามีน้ำหรือเลือดออกผิดปกติหรือไม่
คลำเจอแบบไหนควรไปพบแพทย์?
ควรพบแพทย์หากพบสิ่งเหล่านี้:
ก้อนใหม่ที่คลำได้ชัด โดยเฉพาะก้อนแข็ง ขอบไม่เรียบ หรือไม่เคลื่อน
ผิวเต้านมบุ๋ม แดง หรือมีลักษณะคล้ายเปลือกส้ม
หัวนมบุ๋ม ถูกดึงรั้ง หรือมีน้ำ/เลือดออกผิดปกติ
เต้านมสองข้างเปลี่ยนรูปหรือขนาดผิดไปจากเดิมอย่างชัดเจน
การตรวจด้วยตนเองแทนแมมโมแกรมได้ไหม?
ไม่ได้ การตรวจด้วยตนเองเป็นการเสริม ไม่ใช่การแทนที่ แมมโมแกรมและอัลตราซาวนด์ยังจำเป็นในการคัดกรองหามะเร็งระยะเริ่มต้นที่ยังคลำไม่เจอ ควรทำควบคู่กัน
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตรวจเต้านมด้วยตนเอง (FAQ)
ควรเริ่มตรวจเต้านมด้วยตนเองตั้งแต่อายุเท่าไหร่?
แนะนำให้ผู้หญิงเริ่มคุ้นเคยกับการตรวจตั้งแต่อายุ 20 ปีขึ้นไป เพื่อรู้จักลักษณะปกติของเต้านมตนเอง
ตรวจเต้านมด้วยตนเองตอนไหนดีที่สุด?
ช่วง 7–10 วันหลังประจำเดือนมา เต้านมจะนุ่มและคัดน้อย คลำง่ายที่สุด ผู้ที่หมดประจำเดือนแล้วเลือกวันเดิมของทุกเดือน
คลำเจอก้อนทุกครั้งคือมะเร็งไหม?
ไม่ ก้อนส่วนใหญ่เป็นเนื้อดี เช่น ถุงน้ำหรือเนื้องอกธรรมดา แต่ควรให้แพทย์ตรวจยืนยันเสมอ
ตรวจด้วยตนเองแล้วไม่เจออะไร ยังต้องตรวจแมมโมแกรมไหม?
ยังต้อง เพราะมะเร็งระยะเริ่มต้นมักยังคลำไม่เจอ การตรวจด้วยตนเองไม่แทนแมมโมแกรม
ตรวจเต้านมด้วยตนเองบ่อยเกินไปได้ไหม?
ตรวจเดือนละครั้งกำลังดี การตรวจถี่เกินไปอาจทำให้กังวลโดยไม่จำเป็น เพราะเต้านมเปลี่ยนตามรอบเดือน
อ่านเพิ่มเติม
ตรวจสอบความถูกต้องโดย: รศ.พญ.เยาวนุช คงด่าน และทีมแพทย์เฉพาะทางด้านเต้านม โรงพยาบาลนมะรักษ์ • อัปเดตล่าสุด: พฤษภาคม 2569
หมายเหตุ: ข้อมูลนี้เพื่อให้ความรู้ทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล หากพบความผิดปกติ กรุณาปรึกษาแพทย์
หากคลำเจอความผิดปกติหรือต้องการตรวจคัดกรอง นัดหมายได้ที่ โทร 02 059 0245–48 หรือ LINE @namark
ความคิดเห็น