top of page
ตรวจยีนก้อนมะเร็งเต้านม Oncotype DX และ MammaPrint: ช่วยตัดสินใจว่าต้องให้เคมีบำบัดหรือไม่

ตรวจยีนก้อนมะเร็งเต้านม Oncotype DX และ MammaPrint: ช่วยตัดสินใจว่าต้องให้เคมีบำบัดหรือไม่

ป้าหมอนุช
2 ชั่วโมงที่ผ่านมา
ยาว 2 นาที

การตรวจยีนของก้อนมะเร็ง (Genomic test หรือ Multigene assay) เช่น Oncotype DX และ MammaPrint วิเคราะห์การแสดงออกของยีนในชิ้นเนื้อมะเร็งที่ผ่าตัดออกมา เพื่อประเมินโอกาสกลับเป็นซ้ำและบอกว่า เคมีบำบัดจะได้ประโยชน์เพิ่มหรือไม่ ใช้ในมะเร็งเต้านมระยะต้นชนิด ฮอร์โมนบวก HER2 ลบ (HR+/HER2−) การศึกษาขนาดใหญ่แสดงว่าผู้ป่วยจำนวนมาก ไม่ต้องให้เคมีบำบัด ได้รับยาต้านฮอร์โมนอย่างเดียวก็เพียงพอ ที่โรงพยาบาลนมะรักษ์ ส่งตรวจได้ทั้ง Oncotype DX และ MammaPrint ตามข้อบ่งชี้ โดยใช้ชิ้นเนื้อจากการผ่าตัดที่เก็บรักษาไว้ ไม่ต้องเจาะหรือผ่าตัดเพิ่ม

ทำไมต้องตรวจ

ผู้ป่วยมะเร็งเต้านม HR+/HER2− ระยะต้นส่วนใหญ่หายได้ด้วยการผ่าตัดและยาต้านฮอร์โมน เคมีบำบัดช่วยเพิ่มเพียงบางกลุ่ม การดูจากขนาดก้อน เกรด และ Ki-67 อย่างเดียวอาจทำให้ให้เคมีบำบัดเกินจำเป็น การตรวจยีนช่วยแยกกลุ่มที่ได้ประโยชน์จริง — ดู อ่านผลชิ้นเนื้อมะเร็งเต้านม

ใครควรตรวจ

  • มะเร็งเต้านมระยะต้นชนิด HR+/HER2−

  • ก้อนขนาดมากกว่า 0.5 เซนติเมตร ไม่มีการกระจายไปต่อมน้ำเหลือง หรือ

  • มีต่อมน้ำเหลือง 1–3 ต่อม โดยเฉพาะในผู้ที่หมดประจำเดือนแล้ว

  • ผู้ป่วยที่ยังลังเลว่าจะให้เคมีบำบัดหรือไม่ และผลการตรวจจะเปลี่ยนการตัดสินใจ

ไม่จำเป็น ในมะเร็ง HER2 บวก หรือ Triple Negative ซึ่งมีข้อบ่งชี้การให้ยาชัดเจนอยู่แล้ว

Oncotype DX (21-gene Recurrence Score)

รายงานเป็นคะแนน Recurrence Score (RS) 0–100 การแปลผลขึ้นกับอายุและต่อมน้ำเหลือง ตามผลการศึกษา TAILORx และ RxPONDER

ไม่มีการกระจายไปต่อมน้ำเหลือง (TAILORx)

  • RS 0–25 ในผู้หญิงอายุมากกว่า 50 ปี — ยาต้านฮอร์โมนอย่างเดียว ไม่ต้องเคมีบำบัด

  • RS 0–15 ในผู้หญิงอายุ 50 ปีหรือน้อยกว่า — ยาต้านฮอร์โมนอย่างเดียว

  • RS 16–25 ในผู้หญิงอายุ 50 ปีหรือน้อยกว่า — อาจได้ประโยชน์เล็กน้อยจากเคมีบำบัด หรือพิจารณาการกดรังไข่ร่วมกับยาต้านฮอร์โมนแทน

  • RS 26–100 — แนะนำเคมีบำบัดร่วมกับยาต้านฮอร์โมน

ต่อมน้ำเหลือง 1–3 ต่อม (RxPONDER)

  • หมดประจำเดือนแล้ว และ RS 0–25 — ยาต้านฮอร์โมนอย่างเดียว ไม่ต้องเคมีบำบัด

  • ยังไม่หมดประจำเดือน — เคมีบำบัดยังมีประโยชน์ แม้ RS ต่ำ ส่วนหนึ่งอาจมาจากผลกดรังไข่ ควรปรึกษาแพทย์เรื่องทางเลือกการกดรังไข่

  • RS 26 ขึ้นไป — แนะนำเคมีบำบัด

MammaPrint (70-gene signature)

  • รายงานผลเป็น ความเสี่ยงต่ำ (Low risk) หรือสูง (High risk)

  • การศึกษา MINDACT พบว่าผู้ป่วยที่ความเสี่ยงทางคลินิกสูงแต่ MammaPrint ต่ำ โดยเฉพาะ อายุมากกว่า 50 ปี สามารถงดเคมีบำบัดได้โดยผลการรักษาแทบไม่ต่าง

  • ใช้ได้ทั้งต่อมน้ำเหลืองลบและบวก 1–3 ต่อม

ขั้นตอนและข้อควรรู้

  • ใช้ ชิ้นเนื้อจากการผ่าตัดหรือการเจาะที่เก็บไว้ในบล็อกพาราฟิน ส่งตรวจที่ห้องปฏิบัติการต่างประเทศ ไม่ต้องเจาะเพิ่ม

  • ทราบผลประมาณ 2–3 สัปดาห์ ซึ่งไม่ทำให้การรักษาล่าช้าจนเสียผล

  • มีค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง สิทธิการรักษาและประกันแต่ละแห่งครอบคลุมต่างกัน ทีมงานจะแจ้งค่าใช้จ่ายก่อนส่งตรวจ

  • ไม่ใช่การตรวจยีนกรรมพันธุ์ — เป็นการตรวจยีนของก้อนมะเร็ง ไม่ได้บอกความเสี่ยงของญาติ ซึ่งต้องตรวจเลือดแยกต่างหาก ดู การตรวจยีนหลายตัว (Multigene Panel)

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Oncotype DX ต่างจากการตรวจยีน BRCA อย่างไร?

Oncotype DX ตรวจยีนในก้อนมะเร็งเพื่อตัดสินใจเรื่องเคมีบำบัด ส่วนการตรวจ BRCA ตรวจยีนกรรมพันธุ์จากเลือดหรือน้ำลาย เพื่อดูความเสี่ยงที่ถ่ายทอดในครอบครัว เป็นการตรวจคนละชนิด

Recurrence Score ต่ำ แปลว่าไม่ต้องให้เคมีบำบัดใช่ไหม?

ในผู้ป่วยอายุมากกว่า 50 ปีที่ไม่มีการกระจายไปต่อมน้ำเหลือง คะแนน 0–25 ไม่ต้องให้เคมีบำบัด ส่วนผู้ที่อายุน้อยหรือมีต่อมน้ำเหลืองบวก การแปลผลต่างกัน แพทย์จะพิจารณาร่วมกับปัจจัยอื่น

ใครไม่จำเป็นต้องตรวจ?

มะเร็ง HER2 บวกหรือ Triple Negative ซึ่งมีข้อบ่งชี้การให้ยาชัดเจน และผู้ที่ผลตรวจจะไม่เปลี่ยนการตัดสินใจ เช่น ก้อนเล็กมากความเสี่ยงต่ำ หรือมีต่อมน้ำเหลืองหลายต่อม

ต้องเจาะชิ้นเนื้อเพิ่มเพื่อส่งตรวจไหม?

ไม่ต้อง ใช้ชิ้นเนื้อที่เก็บไว้จากการผ่าตัดหรือการเจาะชิ้นเนื้อเดิม

Oncotype DX กับ MammaPrint เลือกอย่างไร?

ทั้งสองเป็นการตรวจที่มีหลักฐานรองรับในแนวทางสากล Oncotype DX บอกทั้งความเสี่ยงและประโยชน์จากเคมีบำบัด ส่วน MammaPrint บอกความเสี่ยงต่ำหรือสูง แพทย์จะเลือกตามลักษณะผู้ป่วยและความพร้อมในการส่งตรวจ

เกี่ยวกับโรงพยาบาลนมะรักษ์

โรงพยาบาลนมะรักษ์เป็นโรงพยาบาลเฉพาะทางโรคเต้านมและมะเร็งเต้านมในกรุงเทพฯ ดูแลครบในที่เดียว ตั้งแต่ตรวจวินิจฉัยด้วยแมมโมแกรม 3 มิติ อัลตราซาวนด์ อัลตราซาวนด์อัตโนมัติ (ABUS) และการเจาะชิ้นเนื้อ ไปจนถึง การรักษามะเร็งเต้านมครบวงจร ทั้งการผ่าตัดสงวนเต้าและผ่าตัดเสริมสร้างเต้านม การฉายรังสีระหว่างผ่าตัด (IORT) เคมีบำบัด ยามุ่งเป้า และยาต้านฮอร์โมน โดยทีมสหสาขาวิชาชีพที่วางแผนการรักษาร่วมกันตามแนวทางสากลล่าสุด ดู การรักษามะเร็งเต้านม: แนวทางและทางเลือกทั้งหมด หรือ ปรึกษาทาง LINE โทร 02-059-0245 และ บริการ Second Opinion

บทความที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  • Sparano JA, et al. Adjuvant Chemotherapy Guided by a 21-Gene Expression Assay in Breast Cancer (TAILORx). N Engl J Med 2018;379:111–21

  • Kalinsky K, et al. 21-Gene Assay to Inform Chemotherapy Benefit in Node-Positive Breast Cancer (RxPONDER). N Engl J Med 2021;385:2336–47

  • Cardoso F, et al. 70-Gene Signature as an Aid to Treatment Decisions in Early-Stage Breast Cancer (MINDACT). N Engl J Med 2016;375:717–29

  • Andre F, et al. Biomarkers for Adjuvant Endocrine and Chemotherapy in Early-Stage Breast Cancer: ASCO Guideline Update. J Clin Oncol 2022;40:1816–37

  • NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Breast Cancer, Version 4.2026

ตรวจสอบเนื้อหาโดย: ทีมแพทย์โรงพยาบาลนมะรักษ์ · ทวนสอบข้อมูล: 17 พ.ย. 2569 · ข้อมูลนี้เพื่อความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล กรุณาปรึกษาแพทย์สำหรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะกับท่าน

ความคิดเห็น


แพทย์โรงพยาบาลนมะรักษ์
bottom of page