การตรวจคัดกรองและวินิจฉัยมะเร็งเต้านม: คู่มือฉบับสมบูรณ์

การตรวจคัดกรองและวินิจฉัยมะเร็งเต้านม คือกระบวนการตั้งแต่ตรวจหาความผิดปกติในคนที่ยังไม่มีอาการ (คัดกรอง) ไปจนถึงการยืนยันผลด้วยภาพและการเจาะชิ้นเนื้อ (วินิจฉัย) เป้าหมายคือพบมะเร็งให้เร็วที่สุดเพื่อรักษาได้ทันและหายขาดสูง บทความนี้เป็นคู่มือรวมทุกขั้นตอน พร้อมลิงก์ไปอ่านรายละเอียดแต่ละหัวข้อ

การตรวจคัดกรอง (Screening) มีวิธีใดบ้าง?

การคัดกรองทำในผู้ที่ยังไม่มีอาการ เพื่อค้นหาความผิดปกติแต่เนิ่นๆ วิธีหลักได้แก่ การตรวจเต้านมด้วยตนเอง การตรวจโดยแพทย์ แมมโมแกรม (โดยเฉพาะ 3D Mammogram) และอัลตราซาวนด์ ซึ่งมักใช้ร่วมกันโดยเฉพาะในผู้ที่มีเต้านมหนาแน่น

การอ่านผลภาพและค่า BI-RADS

ผลภาพจากแมมโมแกรม/อัลตราซาวนด์จะถูกจัดระดับความน่าสงสัยเป็นค่า BI-RADS (0–6) ซึ่งเป็นตัวกำหนดว่าควรติดตาม ตรวจเพิ่ม หรือเจาะชิ้นเนื้อ

การวินิจฉัยด้วยการเจาะชิ้นเนื้อ (Biopsy)

เมื่อพบจุดน่าสงสัย การเจาะชิ้นเนื้อคือมาตรฐานสากลในการยืนยันว่าเป็นเนื้อดีหรือเนื้อร้าย มีหลายวิธี เช่น FNA, Core Needle Biopsy และ VABB จากนั้นพยาธิแพทย์จะแปลผลและประเมินความสอดคล้องกับภาพ

การตรวจขั้นสูงเพิ่มเติม

ในบางกรณีอาจใช้การตรวจเลือดหาสารพันธุกรรมของมะเร็ง (Liquid Biopsy / ctDNA) เพื่อช่วยติดตามโรค

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตรวจคัดกรองและวินิจฉัย (FAQ)

การตรวจคัดกรองกับการวินิจฉัยต่างกันอย่างไร?

การคัดกรองคือการตรวจในผู้ที่ยังไม่มีอาการเพื่อค้นหาความผิดปกติแต่เนิ่นๆ ส่วนการวินิจฉัยคือการตรวจยืนยันเมื่อพบความผิดปกติแล้ว ว่าเป็นเนื้อดีหรือเนื้อร้าย

ควรเริ่มตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมเมื่ออายุเท่าไหร่?

โดยทั่วไปแนะนำเริ่มตรวจแมมโมแกรมราวอายุ 40 ปี ส่วนผู้ที่มีความเสี่ยงสูง (เช่น มีประวัติครอบครัว) อาจเริ่มเร็วกว่าและตรวจถี่กว่า ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนเฉพาะบุคคล

แมมโมแกรมกับอัลตราซาวนด์ต่างกันอย่างไร?

แมมโมแกรมเห็นหินปูนและภาพรวมได้ดี ส่วนอัลตราซาวนด์ช่วยได้มากในเต้านมหนาแน่นและแยกถุงน้ำกับก้อนเนื้อ ทั้งสองมักใช้ร่วมกันเพื่อความแม่นยำ

เจอก้อนแล้วต้องเจาะชิ้นเนื้อทุกครั้งไหม?

ไม่เสมอไป ขึ้นกับค่า BI-RADS และลักษณะของก้อน หากน่าสงสัยแพทย์จึงจะแนะนำให้เจาะชิ้นเนื้อเพื่อยืนยัน

ค่า BI-RADS คืออะไร?

เป็นระบบให้คะแนนความน่าสงสัยของผลภาพ ตั้งแต่ 0 (ต้องตรวจเพิ่ม) ถึง 6 (ยืนยันมะเร็งแล้ว) ใช้กำหนดแนวทางขั้นต่อไป

ตรวจคัดกรองที่โรงพยาบาลนมะรักษ์มีอะไรบ้าง?

มีทั้ง 3D Mammogram พร้อม AI, อัลตราซาวนด์, และการเจาะชิ้นเนื้อด้วยเทคโนโลยีทันสมัย โดยทีมแพทย์เฉพาะทางด้านเต้านม

บทความทั้งหมดในหมวดการตรวจและวินิจฉัย

• 3D Mammogram คืออะไร? (Hologic + AI)

• เมื่อไหร่ควรหยุดตรวจแมมโมแกรม (วัย 70+)

• การอ่านผลภาพ BI-RADS

• คู่มือการเจาะชิ้นเนื้อเต้านม (ครบทุกขั้นตอน)

• Core Needle Biopsy (เจาะด้วยเข็มขนาดใหญ่)

• การแปลผล Core Needle Biopsy

• Liquid Biopsy: ตรวจเลือดหา ctDNA

ตรวจสอบความถูกต้องโดย: รศ.พญ.เยาวนุช คงด่าน และทีมแพทย์เฉพาะทางด้านเต้านม โรงพยาบาลนมะรักษ์ • อัปเดตล่าสุด: พฤษภาคม 2569

หมายเหตุ: ข้อมูลนี้เพื่อให้ความรู้ทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล กรุณาปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญสำหรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม

ต้องการตรวจคัดกรองหรือปรึกษาเรื่องผลตรวจ นัดหมายได้ที่ โทร 02 059 0245–48 หรือ LINE @namark