
ทางเลือกลดความเสี่ยงมะเร็งเต้านม: ยาป้องกัน การผ่าตัดเต้านมเพื่อป้องกัน และใครควรพิจารณา
ผู้ที่มี ความเสี่ยงมะเร็งเต้านมสูงกว่าคนทั่วไป มีทางเลือกลดความเสี่ยงหลายระดับ ตั้งแต่ การปรับพฤติกรรม การตรวจคัดกรองเข้มข้น ยาลดความเสี่ยง (Chemoprevention) ซึ่งลดความเสี่ยงได้ประมาณครึ่งหนึ่ง ไปจนถึง การผ่าตัดเต้านมเพื่อป้องกัน (Risk-reducing mastectomy) ซึ่งลดความเสี่ยงได้มากกว่า 90% ในพาหะยีน BRCA การเลือกขึ้นกับระดับความเสี่ยง อายุ และความต้องการของแต่ละคน ที่โรงพยาบาลนมะรักษ์ ศัลยแพทย์เต้านม ประเมินความเสี่ยงและให้คำปรึกษาทางพันธุกรรมเอง และสามารถผ่าตัดเต้านมแบบสงวนหัวนมพร้อมเสริมสร้างเต้านมเมื่อเลือกการผ่าตัดป้องกัน
ใครมีความเสี่ยงสูง
พาหะยีนกลายพันธุ์ เช่น BRCA1, BRCA2, PALB2, TP53 — ดู ยีน BRCA และประวัติครอบครัว
ประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านมหรือรังไข่หลายคน หรือเป็นตั้งแต่อายุน้อย
เคยมีรอยโรคเสี่ยงสูง เช่น ADH, ALH หรือ LCIS — ดู รอยโรคเสี่ยงสูงของเต้านม
เคยฉายรังสีบริเวณหน้าอกก่อนอายุ 30 ปี
ความเสี่ยงจากแบบจำลองสูง เช่น Tyrer–Cuzick (IBIS) ความเสี่ยงตลอดชีวิต ≥20% หรือความเสี่ยง 5 ปีสูง
1. ปรับพฤติกรรม (ทุกคน)
ควบคุมน้ำหนัก โดยเฉพาะหลังหมดประจำเดือน
ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
จำกัดหรืองดแอลกอฮอล์
ให้นมบุตรเมื่อทำได้
ใช้ฮอร์โมนทดแทนวัยหมดประจำเดือนเท่าที่จำเป็น — ดู ปัจจัยเสี่ยงและการป้องกัน
2. ตรวจคัดกรองเข้มข้น
ผู้มีความเสี่ยงสูงเริ่มตรวจเร็วขึ้นและถี่ขึ้น เช่น MRI ร่วมกับแมมโมแกรมทุกปีในพาหะยีน BRCA ซึ่งตามแนวทางไทยสามารถใช้แมมโมแกรมร่วมอัลตราซาวนด์สลับกับ MRI ได้ การคัดกรองช่วยพบมะเร็งเร็ว แต่ ไม่ได้ลดโอกาสเกิดมะเร็ง — ดู MRI เต้านม
3. ยาลดความเสี่ยง (Chemoprevention)
Tamoxifen 20 มก. 5 ปี — ลดความเสี่ยงมะเร็งชนิดฮอร์โมนบวกประมาณ 30–50% ใช้ได้ทั้งก่อนและหลังหมดประจำเดือน ผลข้างเคียงสำคัญคือ ลิ่มเลือดและมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก (พบน้อย) — ดู Tamoxifen ผลข้างเคียง
Tamoxifen ขนาดต่ำ 5 มก. 3 ปี — การศึกษา TAM-01 พบว่าลดการเกิดมะเร็งในผู้มีรอยโรค ADH/LCIS/DCIS ได้ราวครึ่งหนึ่ง โดยผลข้างเคียงน้อยกว่า
Raloxifene — สำหรับผู้หมดประจำเดือน ลิ่มเลือดและผลต่อมดลูกน้อยกว่า Tamoxifen
Aromatase inhibitor (Anastrozole, Exemestane) — สำหรับผู้หมดประจำเดือน ลดความเสี่ยงได้ประมาณครึ่งหนึ่ง (IBIS-II, MAP.3) ต้องดูแลสุขภาพกระดูก — ดู ยา AI และสุขภาพกระดูก
USPSTF แนะนำให้เสนอยาลดความเสี่ยงแก่ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงและผลข้างเคียงต่ำ แต่ไม่แนะนำสำหรับผู้มีความเสี่ยงทั่วไป
4. การผ่าตัดเพื่อลดความเสี่ยง
ผ่าตัดเต้านมทั้งสองข้างเพื่อป้องกัน (Bilateral risk-reducing mastectomy)
ลดความเสี่ยงมะเร็งเต้านมได้ มากกว่า 90% ในพาหะยีน BRCA1/BRCA2
ทำได้แบบ สงวนหัวนม (Nipple-sparing mastectomy) ร่วมกับเสริมสร้างเต้านมทันที เพื่อรูปลักษณ์ใกล้เคียงเดิม — ดู Nipple-sparing mastectomy
ไม่แนะนำสำหรับผู้มีความเสี่ยงทั่วไป หรือเพียงเพราะความกังวล
ผลข้างเคียง: ความรู้สึกที่ผิวและหัวนมลดลง ภาวะแทรกซ้อนจากการเสริมสร้าง ควรได้รับคำปรึกษาและเวลาตัดสินใจเพียงพอ
ผ่าตัดรังไข่และท่อนำไข่ (Risk-reducing salpingo-oophorectomy)
แนะนำในพาหะ BRCA1 ที่อายุ 35–40 ปี และ BRCA2 ที่อายุ 40–45 ปี หลังมีบุตรครบ
ลดความเสี่ยงมะเร็งรังไข่ได้มาก และลดการเสียชีวิตโดยรวม
ส่งต่อสูตินรีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อวางแผนร่วมกัน
เลือกอย่างไร
การตัดสินใจขึ้นกับระดับความเสี่ยง อายุ การมีบุตร ผลข้างเคียงที่ยอมรับได้ และความรู้สึกของแต่ละคน ไม่มีคำตอบเดียวที่ถูกสำหรับทุกคน ควรปรึกษาศัลยแพทย์เต้านมและรับคำปรึกษาทางพันธุกรรม — ดู การตรวจยีนหลายตัว
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ยาป้องกันมะเร็งเต้านมได้ผลแค่ไหน?
Tamoxifen, Raloxifene และยากลุ่ม Aromatase inhibitor ลดความเสี่ยงมะเร็งชนิดฮอร์โมนบวกได้ประมาณ 30–50% เหมาะกับผู้มีความเสี่ยงสูงที่ผลข้างเคียงต่ำ
พาหะยีน BRCA ต้องตัดเต้านมทุกคนไหม?
ไม่จำเป็น เป็นทางเลือกหนึ่งที่ลดความเสี่ยงได้มากกว่า 90% อีกทางเลือกคือการตรวจคัดกรองเข้มข้นด้วย MRI ร่วมกับแมมโมแกรม การตัดสินใจขึ้นกับแต่ละบุคคล
ผ่าตัดป้องกันแล้วยังเป็นมะเร็งได้ไหม?
ยังมีโอกาสเล็กน้อยเพราะเนื้อเต้านมไม่สามารถเอาออกได้ 100% แต่ความเสี่ยงลดลงมากกว่า 90%
ผ่าตัดป้องกันแล้วเก็บหัวนมได้ไหม?
ได้ในผู้ป่วยส่วนใหญ่ การผ่าตัดแบบสงวนหัวนมร่วมกับเสริมสร้างเต้านมทันทีช่วยให้รูปลักษณ์ใกล้เคียงเดิม
ใครควรประเมินความเสี่ยงมะเร็งเต้านม?
ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านมหรือรังไข่ เคยมีรอยโรคเสี่ยงสูง หรือเคยฉายรังสีหน้าอกตอนอายุน้อย ควรปรึกษาศัลยแพทย์เต้านมเพื่อประเมินและวางแผน
เกี่ยวกับโรงพยาบาลนมะรักษ์
โรงพยาบาลนมะรักษ์เป็นโรงพยาบาลเฉพาะทางโรคเต้านมและมะเร็งเต้านมในกรุงเทพฯ ดูแลครบในที่เดียว ตั้งแต่ตรวจวินิจฉัยด้วยแมมโมแกรม 3 มิติ อัลตราซาวนด์ อัลตราซาวนด์อัตโนมัติ (ABUS) และการเจาะชิ้นเนื้อ ไปจนถึง การรักษามะเร็งเต้านมครบวงจร ทั้งการผ่าตัดสงวนเต้าและผ่าตัดเสริมสร้างเต้านม การฉายรังสีระหว่างผ่าตัด (IORT) เคมีบำบัด ยามุ่งเป้า และยาต้านฮอร์โมน โดยทีมสหสาขาวิชาชีพที่วางแผนการรักษาร่วมกันตามแนวทางสากลล่าสุด ดู การรักษามะเร็งเต้านม: แนวทางและทางเลือกทั้งหมด หรือ ปรึกษาทาง LINE โทร 02-059-0245 และ บริการ Second Opinion
บทความที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
US Preventive Services Task Force. Medication Use to Reduce Risk of Breast Cancer: Recommendation Statement. JAMA 2019;322:857–67
Visvanathan K, et al. Use of Endocrine Therapy for Breast Cancer Risk Reduction: ASCO Clinical Practice Guideline Update. J Clin Oncol 2019;37:3152–65
Cuzick J, et al. Use of anastrozole for breast cancer prevention (IBIS-II): long-term results. Lancet 2020;395:117–22
DeCensi A, et al. Low-Dose Tamoxifen (TAM-01). J Clin Oncol 2019;37:1629–37
Tung NM, et al. Management of Hereditary Breast Cancer: ASCO, ASTRO, and SSO Guideline. J Clin Oncol 2020;38:2080–106
NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Breast Cancer Risk Reduction; Genetic/Familial High-Risk Assessment, 2026
ตรวจสอบเนื้อหาโดย: ทีมแพทย์โรงพยาบาลนมะรักษ์ · ทวนสอบข้อมูล: 17 พ.ย. 2569 · ข้อมูลนี้เพื่อความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล กรุณาปรึกษาแพทย์สำหรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะกับท่าน





ความคิดเห็น